شامپو از دو قسمت عمده تشكیل شده است:مطلب بسیار جامعی است حتما در ادامه مطلب

کامل این مطلب را بخوانید

شامپو از دو قسمت عمده تشكیل شده است:

1- مواد فعال سطحی: جزء اصلی یك شامپو مواد فعال كننده سطحی آن است.
موادفعال كننده سطح به طوركلی به چهار دسته آنیونی، كاتیونی، آمفوتری و غیر یونی تقسیم بندی می شوند. در شامپو معمولا تركیبی از موادفعال آنیونی (مانند سدیم لارت سولفات)، مواد آمفوتری (مانند بتائین ها) و مواد غیریونی (مانند كوكونات فتی اسید دی اتانول آمید) به عنوان مواد فعال كننده سطحی یا جزء اصلی استفاده می شود.

2- افزودنی ها: بقیه اجزاء به عنوان افزودنی به شامپو اضافه می شوند.
افزودنی های شامپو خود به دو دسته تقسیم بندی می شوند.

الف- افزودنی های عمومی
موادی مانند نگهدارنده ها برای جلوگیری از آلودگی میكروبی، نمك برای افزایش قوام شامپو و اسانس برای خوشبو نمودن شامپو و ا.د.ت.‌آ (EDTA) برای كاهش سختی آب و سیتریك اسید جهت تنظیم پ هاش جزء افزودنی های شامپو به حساب می آیند. اگر به تركیبات تشكیل دهنده شامپوهادقت كنیم خواهیم دید اجزائی مثل اسیدسیتریك، نمك، ا.د.ت.ا، نگهدارنده، اسانس، رنگ و آب در همه شامپوها مشترك هستند بنابراین در انتخاب شامپو دقت به این موارد اهمیتی ندارد.

ب- افزودنی های اختصاصی
در فرمولاسیون شامپوهای نوین مواد ویژه ای برای خلق اثربخشی خاص به شامپو اضافه می گردند تا شامپو علاوه بر شویندگی بتواند ویژگی های زیبایی مورد انتظار را نیز برآورده نماید. در انتخاب شامپوی مناسب دقت به مواد فعال كننده سطح و همچنین افزودنی های اختصاصی بسیار مهم است.
در برخی از شامپوهای جدید اجزاء ویژه ای به نام ضخیم كننده‏(Thickner) اضافه شده است. این شامپوها در واقع سطح تارهای مو را با لایه ای از پروتئین می پوشانند بنابراین باعث می شوند هربار كه شما این شامپو را استفاده می كنید موی شما پر پشت تر به نظر برسد.
پروتئین‏ كراتین و آمینو اسیدها به ساقه مو می پیوندند و شكافهای ایجاد شده در اثر استفاده از مواد نامرغوب را پر می كند. این امر باعث افزایش مقاومت مو و محافظت از آن می گردد. پروتئین تخم مرغ با مو پیوند ایجاد نمی كند بنابراین استفاده از آن در شامپو فقط یك مانور تبلیغاتی (Gimmick) است.
مواد مرطوب كننده‏، موی شما را هیدراته می كند درست همان اثری كه بر روی پوست هم دارد.
پنتنول و ویتامین ب5 برخلاف بقیه ویتامین ها به داخل محور مو نفوذ می كنند و برای افزایش استحكام و سلامت مو مفید می باشد. (دقت کنید که از ویتامین برای افزودن خواص نرم کنندگی استفاده شده نه تغذیه و تقویت مو)
هرچند پروتوئین موجود در شامپو ها به داخل محور مو نفوذ نمی كنند اما با پوشانیدن سطح مو باعث پرپشت به نظر آمدن و افزایش خاصیت نرم كنندگی می شوند.
پروتوئین ابریشم به افزایش درخشندگی مو كمك می كند.

اسکاپ و موها به طور معمول توسط سبوم که از غدد سباسه تولید می گردد نرم می شوند. سبوم پوست و مو را در مقابل از دست دادن آب محافظت می کند و به موها درخشندگی می دهد اما این لایه روغنی روی سر ضمن فواید فوق دارای معایبی هم می باشد از جمله چسبیدن گرد و غبار هوا و ذرات کراتین پوست که باید از سطح پوست پاک گردن. مکانیسم عمل صابون ها و سورفاکتانت ها برای پاک سازی پوست مشابه شامپو برای پاک سازی سر و مو است. سورفکتانت ها که عامل فعال شامپوها هستند قطرات چربی را احاطه کرده و این مواد با آب کشیدن از سر و مو جدا می شوند. چرا نباید از صابون نورمال برای شستن موها استفاده کرد؟ صابون نرمال دارای اسید(ph) بالایی است که به پوست و مو آسیب می رساند. استفاده از صابون نرمال با آب سنگین ایجاد نمکهای کلسیم می کند که به موها می چسبد و باعث میشود مو شکننده خشک و ژولیده باشد و به سختی شانه شود. اجزای اصلی داخل شامپوها سورفکتانت ها هستند آنها چربی را که درون خود چرک و کثیفی دارد احاطه کرده و تشکیل ساختارهای شیمیایی به نام مسیل را می دهد که هنگام شستشو از سطح پوست یا مو جدا می شوند.

چهار گروه عمده سورفکتانت وجود دارد که توسط ساختار شیمیایی و شارژ الکتریکی از هم تشخیص داده می شوند.

1. آنیونی

2. کاتیونی

3. غیر یونی

۴. آمفوتر

سورفکتانت های مختلف خواص متفاوتی دارند از نظر توانایی تمیز کردن کف کردن درخشندگی یا نرم کردن موها با هم متفاوت هستند. شامپوها معمولا حاوی چندین سورفکتانت هستند و ترکیب چند سورفکتانت برای استفاده جهت تیپ های متفاوت مو طراحی شده است.
برای مثال سورفکتانت های آنیونیک خواص تمیز کنندهگی خوبی دارند و در اکثر شامپوها وجود دارند به همین دلیل در اکثر شامپوها نامهای sodium lauryl sulfate و Sodium laureth sulfateکه سورفکتانت های بی آنیونیک هستند به چشم می خورد.

سورفکتانت های طبیعی (natural surfactant):

اینها فرم دیگری از سورفکتانت ها هستند که منشع گیاهی دارند آنها به خوبی کف تولید می کنند اما کمتر اثر تمیز کنندگی دارند و به سورفکتانت های صناعی جهت حصول نتایج کاسماتیک اضافه می شوند. بهترین شامپوThe best shampoo یک شامپو خوب علاوه بر اثرات تمیز کننده گی چندین عملکرد دیگر نیز باید داشته باشد شامپوی ایده آل هر فرد بر اساس معیارهای زیر انتخاب می شود:

· تیپ موها

· آیا موها خشک یا چرب است؟

· آیا موها نازک است؟

· آیا موها رنگ شده -فر شده یا بیرنگ شده؟

· بیماریهای اختصاصی پوست سر

· آیا مصرف کننده شوره ی سر دارد؟

· میزان سالم و بی خطر بودن محصول.

· آیا فرآورده چشمها را تحریک می کند؟

· آیا فراورده پوست سر را تحریک می کند؟


ارجحیت های مصرف کننده شامل:

1. قوام شامپو (ممکن است به شکل کرم یا مایع باشد) .

2. وجود مواد معطر.

3. سهولت مصرف شامپو و توزیع آن در لابه لای موها.

4. میزان کف شامپو.

5. سهولت در آبکشی آن.

6. میزان نرم کنندگی و درخشندگی موها.

7. سهولت در شانه کردن موها بعد از مصرف شامپو.


Component Of Shampoo:

اگر شامپوها محدود به سورفکتانت های پاک کننده تنها باشند فقط لایه چربی مو و پوست سر را پاک کنند موها نهایتا کدر و خشن شده و به سختی شانه می شوند پس باید موارد زیر نیز در ترکیب شامپوها باشد تا آنها را قابل پذیرش برای مصرف کننده کند:

مخلوطی از:

v · سورفکتانت ها

v · مرطوب کنندها

v · کاندیشنه ها

v · عوامل کف کننده

v · نرم کنندها ی آب - عوامل شیلات کننده

v · قوام دهنده ها

v · براق کننده ها

v · عطرها

v · نگه دارنده ها

v · اجزای اختصاصی عوامل کف کننده ایجاد حباب در آب می کنند باید دقت نمود که بسیاری از شامپوها که به طور موثری تمیز میکنند ایجاد کف نمی نما یند ولی این مواد بر اساس اعتقاد عامه مردم که کف کردن همراه با قدرت پاک کنندگی بیشتر است به شامپو اضافه میشوند.

نرم کننده های آب یا عوامل شیلات کننده:

این عوامل به یونهای کلسیوم و منیزیوم موجود در آب را متصل می شوند و از اتصال آنها به اسیدهای چرب و ایجاد نمکهای غیر محلول پیشگیری می کنند. بدون اضافه کردن نرم کننده های آب این نمکها روی مو را می پوشاند و تمیز کنندگی شامپو را کاهش داده و موها درخشندگی خود را از دست میدهند.

Thicheners:

اینها شامپو را غلیظ تر می کنند. غلیظ بودن شامپو ارتباطی با خاصیت پاک کنندگی شامپو ندارند، اما باعث جذاب تر شدن محصول می شوند و علاوه بر این مردم اعتقاد دارند هر چه شامپو غلیظ تر با شد موثرتر است و غنی تر از مواد فعال میباشد گر چه این موضوع درست نیست و قوام شامپو ارتباطی با موثر بودن آن ندارد البته در شامپوی غلیظ احتمل ریختن به داخل چشم ها کمتر است.

رنگها وعطرها:

بهتر است شامپوهای حاوی رنگهای صناعی یا عطر خصوصا آنهایی که خاصیت آلرژیتیک قوی دارند استفاده نشوند چون ممکن است باعث تحریک اسکاپ و ایجاد واکنش های آلرژیک یا حتی آسیب به لایه های خارجی می شوند.

افزودنیهای خاص در شامپوها:

این موارد شامل E - B - H - عصاره های گیاهی - تخم مرغ – عسل - جوجوبا وآلوورا و. . . میباشند. در حال حاضر توجه بیشتری به ویتامین های گروه B مثل B2وB6 می شود و اکثر کمپانی های دارویی و کاسمتیک بیان میکنند که استفاده منظم این ویتامین ها باعث مرطوب شدن – تقویت و درخشندگی موها میشوند. اگر چه باید به خاطر داشته باشیم که شفت مو از کراتین مرده تشکیل شده و قسمت خارجی آن تغذیه نمی شود و رشد آن تحت تاثیر مواد بکار رفته نمی تواند قرار گیرد . بکار بردن این مواد در قسمت خارجی مو ظاهر آن را میتواند تغییر بدهد ولی نه رشد آن را . بنابراین موها درخشنده تر می شوند و شانه کردن آنها آسان تر می شود. آیا این مواد قدرت نفوذ به ریشه مو "بافت زنده مو"را دارند و رشد آن را تحت تاثیر قرار میدهند ؟ برای بیشتر آنها هرگز ثابت نشده است اگر ماده ای به منظور اثر روی ریشه مو بکار رود بهتر است به فرم محلول باشد که بتواند چندین ساعت روی سر بماند و فرصت جذب داشته باشد. ولی در مورد شامپو این زمان کوتاه است و مواد همراه شامپو با آب شسته می شوند.

Dandruff and anti dandruff preparations:

شوره سر و ترکیبات ضد شوره شوره سر شایع است وحدود 80 درصد از جمعیت در طول زندگیشان درجاتی از شوره سر را داشته اندخصوصا در سنین بین 20 و 40 سال. شوره سر چیست؟ قطعات کراتین است که از پوست جدا می شوند. سلولهای اپیدرم درحال turn over هستند اگر این turn over نرمال باشد به سختی می توان جدا شده را دید اما اگرریت turn over یابد سلولهای کراتینی شده بیشتری تولید شده و از چسبیدن آنها قطعات کراتینی ایجاد شده که با چشم غیر مسلح نیز دیده می شوند . شوره میتواند در پوست سر طبیعی هم ایجاد شود بدون اینکه چرب یا خشک باشد. اگر چه شوره سر در زمینه موهای چرب بیشتر دیده میشود. شوره های سر به رنگ خاکستری سفید هستند اما اگر پوست سر خیلی چرب باشد به رنگ زرد دیده میشوند.

Seborrhea and seborrhoeic dermatitis:

سبوره به معنی افزایش فعالیت غدد سبابه است و تولید بیش از حد سبوم است. موها چرب به نظر میرسند و معمولا همراه با شوره سر است. درماتیت سبوریک یک التهاب مزمن پوستی است که در نواحی با غدد سبابه بیشتر دیده میشود. دربالفین تمایل به سر صورت و فوقانی تنه دارد نواحی مبتلا قرمز رنگ هستند و توسط پوسته ای چرب پوشیده می شوند.

Cradle cap:

یک فرم شدید درماتیت سبوریک در شیر خواران است که به شکل یک لایه چرب پوسته دار روی سر شیرخوار دیده می شود.

علل شوره سر:

با حدودی اختلاف نظر شوره سر یک درماتیت سبوریک خفیف است اگرچه علت واقعی کاملا مشخص نیست. فصول مختلف روی بیماری تاثیر دارند و تمایل به بدتر شدن در ماههای زمستان وجود دارد. همچنین تمایل به تشدید توسط استرسهای روحی وبیماریهای تب دارنیزوجود دارد. به نظر میرسد درماتیت سبوریک در ارتباط با حضور مخمری به نام pityrosporum oval روی پوسته ها و داخل فولیکولهای موباشد و بعضی از شامپوها حاوی موادی هستند که این مخمر را محدود می کنند. شامپوهایی که برای پوستهای حساس یا خصوصا برای بچه ها مناسب هستند و طوری ساخته شده اند که باعث سوزش چشم نمی شوند. خواص آنها عبارتند از:

1) حاوی موادی که باعث تحریک میشوند از قبیل عطرها و نگه دارندهای خاص نیستند.

2) حاوی غلظت بالاتری از betaines هستند که s از گروه آمفوتریک میباشد و باعث تحریک پوست و چشم نمی شود.

متد شستن موها:

موها از مقادیر زیادی مواد کراتینی مرده ساخته شده اند. بنابراین قطع کردن موها اثری روی سلولهای فعال فولیکول مو و رشد یا حیات موها ندارد ولی کندن موها روی ریشه آن تاثیر دارد. استفاده از شامپو روی سر باید ملایم باشد نه خشن و نیازی به ماساژ موها یا اسکاپ هنگام شستن وجود ندارد و همین طور خشک کردن موها هم باید ملایم باشد. افرادی که موهای کم و تنک دارند باید موها را با ملایمت خشک کنند و ترجیحا آهسته خشک کنند تا مالش دادن موها. شستن مو نباید با آب خیلی داغ انجام شود چون باعث صدمه به موها میشود. تمام ذرات شامپو باید شسته شود چون اگر باقی بماند باعث تحریک پوست سر می شود بنابراین بهتر است سه تا چهار دقیقه بعد از شستن موها آبکشی شوند.

فواصل شستن موها:

هیچ توصیه ای در این زمینه نشده است. هر شخصی بر اساس چرب یا خشک بودن موها. فعالیتهای فیزیکی شغل و درجه تماس با گرد و غبار زمان مشخصی جهت ایجاد پوسته دارد. افراد با موی چرب خصوصا اگر در معرض گردوغبار در طول روز باشند بهتر است هر روز استحمام کند و اگر موها به ملایمت شسته شوند نگرانی از استفاده یک شامپو روزانه وجود ندارد.